Teos,Anadolu ve Ege Adaları üzerindeki Ion
kentinin en önemlilerinden biridir.
Yaklaşık olarak M.Ö.5.yüzyıl
kaynaklı olan geleneksel öyküye göre Teos M.Ö.11.yüzyılda
Boeotia Orchomenos'tan gelen Minyaslılar tarafından
kurulmuştur.Efsanevi kurucusu olarak Athamas
bilinmektedir.Onları Kodros oğullarının soyundan gelen
Atinalılar izlemiştir.Kentin tiyatrosu civarında yapılan
çalışmalarda ele geçirilen M.Ö.10.yüzyıl tarihli buluntular
kentin kuruluşuna dair öykülerin gerçekliğini
desteklemektedir.Anadolu'nun en batı ucu olarak denize uzanan
Urla Yarımadasında bir alüvyon ovası üzerine kurulmuş olan
Teos'un biri büyük diğeri küçük olmak üzere iki limanı
bulunmaktaydı.Bugün sel suları alüvyon taşıyan derecikler
tarafından doldurulmuş olan bu koylar antik çağda kentin deniz
ticaretinde önemli bir yer edinmiş olmasına katkı
sağlamışlardır.Ana geçim kaynaklarından biri deniz ticareti olan
Teos'un bir diğer önemli geçim kaynağı verimli bir ovanın
üzerine kurulmuş olması ile de ilişkili olarak tarım
faaliyetleri olmuştur.Özelliklede zeytincilik ve bağcılık.
Teos'un bugünkü Yunanistan'da bulunan Kavala yakınlarında
kurduğu Abdera kolonisi ve güney Rusya'daki Phanagoria,kentin
deniz aşırı etkinliklerindeki başarısının göstergesidir.Teos M.Ö.8.yüzyılda
Miletos,Mynus,Priene,Ephesos,Kolophon ve Lebedos ile beraber Ion
birliğinin çekirdeğini oluşturmuştur.M.Ö.6.yüzyılda Miletoslu
Thales Ionia bölgesinin ortasında yer alan kentin Ion birliğinin
merkezi olmasını önermiş ancak önerisi kabul görmemiştir.M.Ö.6.yüzyıl
ortalarında Pers istilalarının başlaması ile Teos halkının büyük
bir bölümü Güney Trakya'daki kolonileri Abdera'ya göç etmiş
ancak ana kent ile bağlarını koparmamışlardır.M.Ö.494'de
Perslere karşı yapılan Lade Savaşı'na Teos 17 gemisi ile
katılmıştır.Ion kent devletleri ve müttefiklerinin Perslere
karşı zafer kazanması ile birlikte,Teos kısa zamanda yeniden
yapılanmış,kentten göç edenler geri dönmüş ve deniz aşırı
ticaret sayesinde Teos tekrar zengin bir kent haline gelmiştir. Sayfa-2